1 Temmuz 2026 geçti ve e-İrsaliye tarafında bu yılın asıl haberi ciro eşiği değil.
Kapsama girmenin bu yıl üç ayrı yolu var ve üçüncüsü, kendini kapsam dışında sanan çok sayıda işletmeyi içeri aldı.
Kısa cevap
Vergi Usul Kanunu’nun 535 Sıra No’lu Genel Tebliği çerçevesinde e-İrsaliye kapsamına üç farklı kapıdan giriliyor.
Birincisi ciro. e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup 2025 hesap döneminde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler, 1 Temmuz 2026 itibarıyla e-İrsaliye’ye geçmek zorunda.
İkincisi faaliyet konusu. Demir ve çelik ile demir veya çelikten eşyaların imali, ithali veya ihracı gibi belirli faaliyet alanlarında ciro şartı aranmaksızın zorunluluk doğabiliyor.
Üçüncüsü, bu yılın yeni başlığı: İnşaat Demiri İzleme Sistemi. Bu sisteme geçiş zorunluluğu getirilen mükelleflerden 2024 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 1 milyon TL ve üzerinde olanlar da e-İrsaliye kapsamına giriyor.
Bu üçüncü eşik, genel 10 milyon sınırının çok altında. Bu yüzden inşaat demiri üretimi, dağıtımı ya da ticaretiyle uğraşan küçük ve orta ölçekli işletmeler doğrudan kapsama girmiş durumda.
Neden bu kadar çok firma haberi geç aldı
İki sebep var ve ikisi de mevzuatın kendisiyle değil, takip biçimiyle ilgili.
Birincisi, çoğu işletme kapsam kontrolünü tek bir rakam üzerinden yapıyor: “cirom 10 milyonun altında, beni ilgilendirmiyor.” Bu kontrol, ikinci ve üçüncü kapıyı hiç görmüyor.
İkincisi, zorunluluk herkes için aynı tarihte başlamıyor. Ciro yoluyla girenler için 1 Temmuz sabit bir tarih; sektörel ve sistem kaynaklı zorunluluklarda ise geçiş, şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren başlıyor.
Yani kapsam yılın bir gününde açılıp kapanan bir kapı değil. Ay ay yeni firmalar giriyor ve bu, takvimi kaçırmayı kolaylaştırıyor.
Geçişte bir de tampon var: uygulamaya ilk kez dahil olan mükellefler, dahil oldukları ayın son gününe kadar kağıt sevk irsaliyesi düzenleyebiliyor. Bu süre bittikten sonra istisnai haller dışında kağıt irsaliye imkanı ortadan kalkıyor.
⚠️ Buradaki eşikler ve tarihler yön vermek için. Kendi durumunuzu mali müşavirinizle ya da güncel GİB düzenlemesi üzerinden teyit etmeniz gerekiyor.
Cezanın niteliği değişti
Kağıt irsaliyeyle devam etmenin karşılığı, eksik belge düzenlemek değil.
Zorunluluk başladıktan sonra düzenlenen kağıt sevk irsaliyesi, hiç irsaliye düzenlenmemiş sayılıyor ve her tespit için özel usulsüzlük cezası riski doğuruyor. Ceza belge başına işlediği için, sevkiyat sayısı yüksek olan işletmelerde tablo hızla büyüyor.
Güncel tutarlar yıl içinde değişebildiği ve toplam bir üst sınıra tabi olduğu için burada rakam vermiyoruz; müşavirinizden teyit almanız gerekiyor.
Depoda pratikte ne değişiyor
Mevzuat tarafı anlatıldıktan sonra genelde atlanan kısım burası. Geçiş bir muhasebe işi gibi planlanıyor, oysa değişen yer sevkiyat rampası.
Kağıt irsaliyede belge, mal yüklenirken yazılıyor ve eksik bir şey olursa üzeri çiziliyor. Elektronik belgede bu esneklik yok; belge sistemde oluşuyor ve düzeltme ayrı bir işlem.
Bunun sahadaki karşılığı şu: sevkiyat anında girilen verinin doğru olması gerekiyor. Miktar, ürün ve alıcı bilgisi belgeyi oluşturmadan önce netleşmiş olmalı.
İkinci değişiklik karşı tarafta. Gelen malın irsaliyesi elektronik olduğunda, mal kabulde yapılan iş de değişiyor: kabul, kısmi kabul ve ret durumlarının sistem üzerinden yanıtlanması gerekiyor. Eksik teslimatta ne yapılacağı mal kabulde eksik malzeme yazısında ayrıntılı.
Üçüncüsü eşleştirme tarafında. Sipariş, irsaliye ve fatura arasındaki bağ kurulmadığında elektronik belge de bu bağı kendiliğinden kurmuyor: sipariş, irsaliye ve fatura eşleşmiyor.
Sürecin bütünü ayrı bir yazıda duruyor: e-İrsaliyenin satın alma sürecine etkisi.
İnşaat demiri tarafında ek bir katman var
İDİS kapsamındaki teslimlerde iş yalnızca e-İrsaliye’ye geçmekle bitmiyor.
Bu kapsamdaki belgelerde, sistemin ürettiği sevkiyat ve etiket bilgilerinin belgenin üzerinde yer alması gerekiyor. Yani belge formatı da değişiyor ve bu, kullanılan yazılımın buna hazır olmasını gerektiriyor.
Pratikte bunun anlamı şu: sevkiyat sırasında girilecek bir alan daha var ve o alan boşsa belge geçerli olmuyor. Rampa tarafında bu, yeni bir adım demek.
İnşaat tarafındaki genel dijitalleşme resmi için inşaat ve altyapıda dijitalleşme yazısına ve inşaat ve altyapı sayfasına bakabilirsiniz.
Kapsam kontrolü nasıl yapılır
Sıra basit ve bir saatlik iş.
Önce e-Fatura mükellefi olup olmadığınıza bakılıyor. Sonra 2025 brüt satış hasılatınız 10 milyon TL eşiğiyle karşılaştırılıyor.
Eşiğin altındaysanız durmayın. İkinci soru faaliyet konunuz: demir çelik ve benzeri kapsam maddelerinden birine giriyor musunuz.
Üçüncü soru, İDİS kapsamında olup olmadığınız ve 2024 ve sonrası hasılatınızın 1 milyon TL eşiğini aşıp aşmadığı.
Dördüncüsü, GİB’in risk analizi çalışmaları sonucunda münferit bir zorunluluk bildirimi yapıp yapmadığı. Bu bildirim ciro şartına bakmıyor.
Bu dört sorunun cevabı yazılı hale getirildiğinde kapsam sorusu kapanıyor. Cevap belirsizse müşavirinize sormak, geçiş tarihini kaçırmaktan çok daha ucuz.
Bir yapı malzemesi ticareti firmasında nasıl yaşandı
Not: Aşağıdaki örnek gerçek bir müşteriye ait değildir; sahada sık karşılaşılan durumlardan oluşturulmuş bir senaryodur.
Yapı malzemesi ticareti yapan orta ölçekli bir firma. Cirosu genel eşiğin altındaydı ve e-İrsaliye konusunu bu yüzden hiç takip etmemişti.
Konu bir müşteri talebiyle gündeme geldi. Karşı taraf, gönderilen malın irsaliyesini elektronik bekliyordu.
İlk tepki “biz kapsamda değiliz” oldu. Müşavirle konuşulduğunda tablo değişti: firmanın ürün grubu ve sistem kaydı nedeniyle kapsama giriyordu ve eşik, bildikleri rakamdan çok daha düşüktü.
Geçiş yapıldı. Ama asıl sıkıntı geçişten sonra çıktı.
Sevkiyat, yıllardır rampada elle yazılan bir belgeyle yürüyordu. Miktar tartıldıktan sonra yazılıyor, eksik çıkarsa üzeri çiziliyordu. Elektronik belgede bu mümkün olmadı.
İlk haftalarda belgeler ya hatalı düzenlendi ya da mal, belge hazırlanana kadar rampada bekledi. İkisi de yeni bir maliyetti.
Çözüm mevzuat tarafında değildi. Sevkiyat verisinin belge oluşturulmadan önce sistemde hazır olması gerekiyordu; yani sipariş ve sevkiyat kaydı arasındaki bağın kurulması.
O bağ kurulduktan sonra belge, sevkiyatın bir çıktısı haline geldi. Rampada yapılan iş, veri girmek değil doğrulamak oldu.
Buradaki ders şu: mevzuata uyum tek başına bir yazılım kurulumu değil. Belgeyi doğuran kaydın düzeni değişmediğinde, uyum sağlanıyor ama iş yavaşlıyor.
Codigno tarafında
Önce bir sınırı net söyleyelim: e-İrsaliye entegrasyonu standart pakette hazır gelmiyor, projeye özel geliştirme olarak kuruluyor. Hazır bir entegratör listemiz de yok; hangi entegratörle çalışılacağı her kurulumda ayrıca konuşuluyor.
Bizim tarafımızdaki iş, belgeyi doğuran ve karşılayan kayıt. Satın alma ve lojistik yazılımı tarafında talep, sipariş, teslim alım ve depo yönetimi tek zincir üzerinde ilerliyor.
Yukarıdaki senaryoda anlatılan tıkanmanın sebebi mevzuat değil, sevkiyat verisinin belge anında hazır olmamasıydı. Zincir kurulduğunda belge, ayrı bir iş olmaktan çıkıp yapılan işin çıktısı oluyor.
Sık sorulan sorular
Cirom 10 milyonun altında, kapsam dışında mıyım?
Otomatik olarak değil. Faaliyet konusu ve İDİS kaynaklı zorunluluklar ciro eşiğinden bağımsız işliyor; İDİS tarafındaki eşik 1 milyon TL.
Zorunluluk herkes için 1 Temmuz’da mı başladı?
Hayır. Ciro yoluyla girenler için sabit bir tarih; sektörel ve sistem kaynaklı zorunluluklarda geçiş, şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başından başlıyor.
Geçiş yaptıktan sonra kağıt irsaliye kesilebilir mi?
İlk kez dahil olanlar, dahil oldukları ayın son gününe kadar kesebiliyor. O süre bittikten sonra istisnai haller dışında mümkün değil.
Kağıt kesmeye devam edilirse ne oluyor?
Belge hiç düzenlenmemiş sayılıyor ve her tespit için özel usulsüzlük cezası riski doğuyor. Ceza belge başına işliyor.
İnşaat demiri tarafında ek bir yükümlülük var mı?
Var. İDİS kapsamındaki teslimlerde sistemin ürettiği sevkiyat ve etiket bilgilerinin belge üzerinde yer alması gerekiyor; kullanılan yazılımın buna hazır olması şart.
Codigno e-İrsaliye entegrasyonu yapıyor mu?
Standart pakette hazır gelmiyor. Projeye özel geliştirme olarak kuruluyor ve hangi entegratörle çalışılacağı kurulumda ayrıca konuşuluyor.
Kapsam kontrolünüzü hangi rakama göre yaptınız? Faaliyet alanınızı, sevkiyat sayınızı ve bugün irsaliyeyi nasıl düzenlediğinizi paylaşın; belgeyi doğuran kaydın nasıl kurulacağını birlikte çıkaralım.
