Kurumsal IoT Sistem Tasarımı
IoT Sistem Tasarımı
Sahadan veri toplayan bir sistemi baştan doğru kurun; iki yıl sonra baştan yazmak zorunda kalmayın.
Pilot çalıştı, yaygınlaştırma tıkandı
IoT projelerinin çoğu ilk adımda başarılı görünüyor. Sonra iş büyüyor ve tablo değişiyor.
Tanıdık hikâye şu: bir tezgâha sensör takılıyor, veri geliyor, ekranda grafik çıkıyor, herkes memnun. Aynı şeyi elli tezgâha yapmaya kalkınca ortaya çıkanlar başka. Cihazlar tek tek elle kuruluyor. Birinin bağlantısı koptuğunda kimse fark etmiyor. Firmware güncellemesi için sahaya gidiliyor. Altı ay sonra hangi cihazın nerede olduğunu tutan tek kayıt bir Excel dosyası oluyor.
Bir de veriyle ne yapılacağı sorusu var. Grafik güzel duruyor ama kimse ona bakarak karar vermiyor. Veri ERP’ye bağlanmadığı için bakım iş emri hâlâ elle açılıyor, maliyet hâlâ ay sonunda hesaplanıyor. Sistem çalışıyor, iş değişmiyor.
Üçüncü tıkanma noktası tedarikçi. Donanım bir firmadan, yazılım başkasından. Sahada beklenmedik bir şey çıktığında iki taraf da diğerini işaret ediyor ve proje orada duruyor.
Bunların hiçbiri teknoloji sorunu değil. Mimari sorunu.
YAKLAŞIMIMIZ
Önce nerede işe yarayacağını buluyoruz
İşe sensör seçerek başlamıyoruz. Hangi kararın bugün eksik veriyle verildiğini bularak başlıyoruz.
Bakım kararı mı geç kalıyor, enerji faturası mı açıklanamıyor, ürün kaybı mı ölçülemiyor. Cevap belli olduğunda ne ölçüleceği de belli oluyor. Bu adımı atlayan projelerde her şey ölçülüyor ve hiçbiri kullanılmıyor.
Sonrasında sahaya iniyoruz. Hangi makineden veri alınabiliyor, hangisi için ek donanım gerekiyor, tesiste haberleşme nasıl kurulacak, cihaz nereye monte edilecek. Bu sorular masa başında cevaplanmıyor.
Ardından küçük ama gerçek bir kurulum yapıyoruz. Tek hat ya da birkaç cihaz, ama gerçek sahada ve gerçek koşullarda. Toz, titreşim, sıcaklık ve elektriksel gürültü katalogda yazmaz.
Doğrulandıktan sonra yaygınlaştırma başlıyor. Cihazlar merkezden yönetilir halde, güncellemeler uzaktan, arıza durumu görünür şekilde. Bunu baştan kurmak, sonradan eklemekten hem ucuz hem mümkün.
Son adım entegrasyon. Veri ERP’ye, bakım planına ve raporlamaya bağlanmadığı sürece ekrandaki grafik olarak kalıyor.
UÇTAN UCA KAPSAM
Sensörden ekrana kadar tek ekip
Bir IoT sisteminde beş katman var ve çoğu firma bunların yalnızca birini yapıyor.
Bizde saha cihazının elektronik tasarımı, üzerindeki gömülü yazılım, haberleşme katmanı, veriyi işleyen sunucu tarafı ve kullanıcının baktığı ekran aynı ekipten çıkıyor. Kart tasarımı ve firmware tarafımız: Elektronik ve Gömülü Sistemler
Bunun pratik karşılığı şu: sahadaki bir cihaz beklenmedik davrandığında sorunu hangi katmanda arayacağımızı tartışmıyoruz, açıp bakıyoruz.
Kurulum bittiğinde elinizde çalışan bir sistem oluyor, teslim edilmiş bir dosya değil. Cihaz envanteri, uzaktan güncelleme, sağlık izleme ve yetkilendirme baştan içinde.
Saha cihazlarının bağlanması ayrı bir iş: Sensör ve Gateway Entegrasyonu · Verinin nerede işleneceği kararı: Edge ve Bulut Mimarileri
KULLANIM ALANLARI
Fabrika mı, saha mı, ürünün içi mi
Üç farklı iş var ve üçü de IoT diye anılıyor.
Birincisi tesis içi. Makineler, hatlar, depo ve enerji panosu. Burada haberleşme kolay, zorluk elektriksel gürültüde ve makinelerin birbirinden farklı olmasında. Kazanç genelde duruş, hurda ve enerji kalemlerinden çıkıyor.
İkincisi dağınık saha. Uzak istasyonlar, sayaçlar, araçlar, kiralanmış ekipman. Burada iş tersine dönüyor: cihaz basit olabilir ama besleme, haberleşme ve pil ömrü belirleyici. Kazanç, gereksiz saha ziyaretinin ve geç fark edilen arızanın azalmasından geliyor.
Üçüncüsü kendi ürününü akıllandırmak isteyen üreticiler. Sattığınız makinenin ya da cihazın içine haberleşme koyup sahadaki davranışını görmek. Bu, bakım hizmetini satılabilir bir ürüne çevirdiği için çoğu firmada yeni bir gelir kalemi açıyor. Aynı zamanda en zor olanı, çünkü cihaz artık sizin kontrolünüzdeki bir tesiste değil müşterinin elinde çalışıyor.
Hangisini yapıyorsanız mimari kararları farklı veriliyor. Aynı şablonu üçüne birden uygulayan kurulumlar, ikisinde yetersiz kalıyor.
NEDEN CODIGNO
Prototipi de seri üretimi de biz yapıyoruz
Türkiye’de IoT projesi yapan firmaların çoğu yazılım tarafından geliyor. Donanımı dışarıdan alıp üstüne arayüz yazıyorlar.
Sorun şu ki bu işin zor kısmı genellikle donanımda çıkıyor. Panoya sığmayan bir kutu, çekmeyen bir saha, beklenenden hızlı biten bir pil ya da sertifikasyon gereken bir ortam. Bunların hiçbiri arayüzle çözülmüyor.
Bizde devre tasarımından prototipe, testten seri üretime kadar zincir tamam. Standart bir çözüm işinizi görüyorsa onu kuruyoruz. Görmüyorsa cihazı size göre yapıyoruz, bu bizim için istisnai bir talep değil.
15 yıldır saha operasyonlarına yazılım yazıyoruz. Üretim hattından enerji santraline, soğuk zincirden yeraltı madenine kadar farklı ortamlarda çalıştık.
Şunu da söyleyelim: her fikir IoT projesine değmiyor. Bazen sorulan sorunun cevabı, mevcut sistemden alınacak bir raporla çıkıyor. Böyle bir durumda size cihaz satmıyoruz.
Genel çerçeve için: Endüstri 4.0 ve Dijital Sanayi Nedir · Tüm IoT başlıkları: IoT Çözümleri
SIK SORULANLAR
Sık sorulan sorular
Nereden başlamalıyız?
Ölçemediğiniz için tahminle verdiğiniz bir karardan. Onu söyleyin, gerisini birlikte çıkaralım. Cihaz seçimiyle başlayan projelerin çoğu yarım kalıyor.
Mevcut makinelerimiz eski, uyumlu mu?
Çoğu durumda evet. Haberleşme çıkışı olan makineler doğrudan bağlanıyor, olmayanlarda dışarıdan ölçüm yapılıyor. Fabrikayı yenilemeden başlanabiliyor.
Ne kadar sürede sonuç alırız?
İlk gerçek kurulum genelde haftalarla ölçülüyor. Asıl süreyi belirleyen şey cihaz sayısı değil, saha erişimi ve entegrasyon ihtiyacı.
Veriler kimde kalıyor?
Sizde. Kendi sunucunuzda da bulutta da kurulabiliyor. Üretim verisinin dışarı çıkmasını istemeyen tesislerde yerinde kurulum yaygın.
Sonradan cihaz sayısını artırabilir miyiz?
Sistem bunun için kuruluyor. Zaten önerdiğimiz yol küçük başlayıp genişletmek.
Kendi yazılım ekibimiz var, sadece donanım alabilir miyiz?
Alabilirsiniz. Cihaz ve veri arayüzü teslim edilir, uygulama tarafını siz yazarsınız.
Bakım ve destek nasıl işliyor?
Cihazların sağlık durumu merkezde görünüyor; arıza ve bağlantı kaybı bildirim üretiyor. Destek kapsamı sözleşmede tanımlanıyor.
Daha önce başlayıp yarım kalmış bir projemiz var, devralır mısınız?
Devralıyoruz. Önce mevcut kurulumun hangi kısmının kurtarılabileceğine bakıyoruz. Sahadaki donanım çoğu zaman kullanılabilir durumda oluyor, tıkanma genelde yönetim ve entegrasyon katmanında çıkıyor. Baştan yazmak gerekiyorsa da bunu gerekçesiyle söylüyoruz.
Kurulum sonrası sistemi kendimiz yönetebilir miyiz?
Yönetebilirsiniz. Cihaz ekleme, kullanıcı yetkilendirme ve kural tanımlama arayüzden yapılıyor. Devir istendiğinde teknik dokümantasyon ve eğitim veriliyor.
Bugün hangi kararı tahminle veriyorsunuz?
Onu bize anlatın; ölçülmesi gerekeni, gereken donanımı ve gerçekçi bir takvimi çıkaralım. Keşif görüşmesi ücretsiz.