Depo Yerleri ve Barkod

Malzemenin depoda nerede durduğu kayıtlıdır; aramak yerine gidilir.

SORUN

Depoda bir şey aramak bir iş kalemidir

Çoğu depoda malzemenin nerede olduğu bilgisi kayıtta değil, kişilerdedir. Depo sorumlusu neyin nerede durduğunu bilir ve bu bilgi yıllar içinde birikmiştir.

Sistem çalışır, ta ki o kişi izinli olana kadar. Aynı depoda başka birinin bir kalemi bulması dakikalar değil, bazen yarım gün sürer.

İkinci sorun sayımda çıkar. Sayım listesi kalem bazındaysa ve rafla ilişkisi yoksa, sayımı yapan kişi deponun tamamını dolaşarak liste üzerinden ilerler. Hangi rafın sayıldığı, hangisinin atlandığı takip edilemez.

Üçüncüsü mal kabulünde görülür. Gelen malzeme boş bulunan bir yere konur. Yerleştirme kararı o anki duruma göre verilir ve hiçbir yere yazılmaz; malzeme sisteme girmiştir ama depoda nerede olduğu yalnızca koyan kişinin hatırasındadır.

Dördüncüsü ise en sessiz olanıdır: depoda duran bir kalem bulunamadığı için yeniden satın alınır. Fatura ödendikten sonra kalem ortaya çıkar.

Bu dört sorunun ortak noktası, hiçbirinin bir yazılım eksikliği gibi görünmemesidir. Depo çalışır, iş yürür, kimse bir arıza bildirmez. Kayıp, harcanan sürenin ve tekrar eden alımın içine dağılmış hâlde durur ve ancak toplandığında görünür hâle gelir.

YER AĞACI

Depo altında istenen derinlikte kırılım

Codigno ERP’de depo tanımının altında bir yer ağacı kurulur. Yerler kod ve adla tanımlanır, üst ve alt olarak birbirine bağlanır ve sıralanabilir.

Kırılım derinliği serbesttir. Bir depo tek seviyede bölünebileceği gibi, alt yerlerin altında yeni alt yerler açılarak istenen kadar derinleştirilebilir.

Ürün burada bir kalıp dayatmaz. “Depo, koridor, raf, göz” gibi isimlendirilmiş sabit seviyeler yoktur; adlandırma tamamen kullanıcıya bırakılmıştır. Bir depoda bölge ve raf yeterliyken, başka bir depoda kat ve göz kırılımı gerekebilir.

Bu esnekliğin karşılığı da açıkça söylenmelidir: kurulumlar arasında ortak bir adlandırma standardı oluşmaz. Standardı firma kendi kurar.

İKİ GÖRÜNÜM

Liste ve harita

Yer ağacı iki şekilde görüntülenir. Liste görünümü ağacın yapısını gösterir; hangi yerin hangi yerin altında durduğu buradan okunur ve düzenleme buradan yapılır.

Harita görünümü ise deponun yerleşimini gösterir. Aranan yerin depoda nereye denk geldiği, ağaç yapısını zihinde canlandırmaya gerek kalmadan görülür.

İki görünümün birlikte durması, deponun hem kurulurken hem kullanılırken anlaşılır olmasını sağlar. Yeni gelen bir çalışanın depoyu öğrenmesi, kişilerin anlatmasına bağlı olmaktan çıkar.

OKUT VE GİT

Tara ve bul ekranı

Ayrı bir tara ve bul ekranı bulunur. Okutulan kod, malzemenin kendisine ya da o kodla ilgili işleme doğrudan götürür.

Okutma iki yoldan yapılır: masaüstü barkod okuyucuyla ya da telefon kamerasıyla. Ayrı bir el terminali cihazı ya da uygulaması gerekmez.

Bunun günlük karşılığı, arama adımının ortadan kalkmasıdır. Elde bir etiket varsa, o etiketin hangi kayda ait olduğunu bulmak için ekranda arama yapılmaz; kod okutulur ve kayıt açılır.

Barkodun kaynağı malzeme tarafındadır: barkod ve kare kod malzeme kaydının kendi alanlarıdır ve etiket malzeme kartından basılır, tek kalem için de toplu olarak da.

KOD NEYE GÖTÜRÜR

Okutulan kodun üç karşılığı var

Tara ve bul ekranı okutulan kodu tek bir hedefe değil, kodun karşılık geldiği kayda götürür.

Kod bir malzemeye aitse malzeme kartı açılır ve kalemin bütün geçmişi elde olur. Kod bir yere aitse o gözün kaydına gidilir. Kod bir işlemle ilişkiliyse doğrudan o işleme geçilir.

Bunun sahadaki karşılığı, elde tutulan etiketle ekran arasındaki mesafenin kapanmasıdır. Depoda duran biri gördüğü kodu okutur ve o kodun ne olduğunu bilmesine gerek kalmadan doğru ekrana ulaşır.

Ayrı bir cihaz gerekmediği için bu akış deponun her yerinde çalışır. Telefonu olan kişi okutabilir; okuyucu kurulmuş bir masaya gitmek zorunlu değildir.

KURULUM

Var olan depo olduğu gibi tanımlanıyor

Adresleme kurmak deponun yeniden düzenlenmesini gerektirmez. Yer kayıtları kod ve adla açılır, üst ve alt olarak bağlanır, sıralanır. Yani rafların bugünkü düzeni neyse sisteme o hâliyle girer.

Sıranın düzenlenebilir olması küçük ama işe yarayan bir ayrıntıdır: ekrandaki yer listesi, depoda yürüme sırasına göre dizilebilir. Sayım ve toplama işi ekrandaki sırayla depodaki sıranın uyuşmasından doğrudan fayda görür.

Kırılım sonradan da derinleştirilebilir. Bölge seviyesinde başlayıp zamanla raf ve göz kırılımına inmek mümkündür; başlangıçta bütün deponun en ince ayrıntısına kadar tanımlanmış olması gerekmez.

SAYIMLA BAĞI

Adresleme sayımı mümkün kılan şey

Yer ağacının en görünür karşılığı sayımdadır.

Sayım kampanyası gözler üzerinden kurulur: hangi kullanıcının hangi gözleri sayacağı atanır, ilerleme göz bazında izlenir ve aynı gözün iki kişiye düşmesi engellenir. Bu yapının kurulabilmesi için deponun adreslenmiş olması gerekir.

Kısmi sayım da aynı yerden gelir. “Sadece şu raf” demek, ancak raf bir kayıt olduğunda mümkündür.

Sayımın nasıl işlediği stok sayımı sayfasında ayrıca anlatılıyor.

ZİNCİRDEKİ YERİ

Depo hareketleriyle ilişkisi

Yer ağacı tek başına duran bir tanım değildir; deponun günlük işlerine bağlanır.

Mal kabulünde gelen malzemenin nereye konduğu kayda geçer; yerleştirme kararı kişinin hatırasında kalmaz.

Depo talebinde sahadan gelen istek karşılanırken kalemin nerede olduğu bilinir, toplama işi arama işine dönüşmez.

Sayımda işin dağılımı ve ilerleme takibi gözler üzerinden yürür.

Bağın yönü tek taraflı değildir. Yer ağacı depo hareketlerini adreslenebilir kılar, hareketler de yer ağacını canlı tutar: hangi gözün gerçekten kullanıldığı, hangisinin boş kaldığı zamanla kayıttan okunur hâle gelir.

Depo tarafının tamamı depo yönetimi sayfasında anlatılıyor.

SINIRLAR

Neyi yapmıyor

Bu bölüm bilerek yazılmıştır. Satın alma kararı, ürünün yapmadığı şey bilinmeden verilmemelidir.

Göz için sistem barkodu üretilmez. Rafın kendisine sistemin bastığı bir etiket yoktur. Barkod malzeme tarafındadır; malzeme kodu, barkod ve kare kod malzeme kaydında durur ve etiket oradan basılır.

Ürün isimlendirilmiş sabit seviyeler dayatmaz. Kırılım serbesttir, ama bu serbestlik kurulumlar arası ortak bir adlandırma standardı oluşmaması anlamına da gelir.

Ayrı el terminali uygulaması yoktur. Okutma masaüstü barkod okuyucu ve telefon kamerasıyla yürür. Endüstriyel el terminali cihazlarına özel bir uygulama beklentisi varsa, bunun bugün karşılığı bulunmadığını baştan bilmek gerekir.

KİMLER İÇİN

Kimin işine yarıyor

Depo sorumlusu için değer, deponun bilgisinin kişiden kayda geçmesidir. İzinli olduğunda da aynı depo çalışır.

Saha ve üretim için değer, istenen kalemin bulunma süresidir. Kalem nerede olduğu bilinerek toplanır.

Satın alma için değer, depoda duran kalemin yeniden alınmamasıdır. Bulunamadığı için tekrar sipariş edilen kalem, adresleme kurulduğunda azalır.

Mali işler için değer, sayımın adreslenmiş bir depoda yapılabilmesidir; sayım sonucu tartışılırken hangi gözün kim tarafından sayıldığı bellidir.

Yeni katılan çalışan için değer, deponun öğrenilebilir olmasıdır. Harita ve yer ağacı, ustanın anlatmasını beklemeden bir başlangıç noktası verir; işe alışma süresi kısalır.

Adreslemenin en çok göz ardı edilen faydası da budur: depo bilgisi bir kişinin deneyimi olmaktan çıkıp devredilebilir bir kayda dönüşür. İzin, hastalık ve personel değişimi deponun işleyişini durduran olaylar olmaktan çıkar.

Adreslemenin özeti şudur: depoyu değiştirmez, depoyu okunabilir kılar. Raflar yerinde kalır, değişen tek şey neyin nerede olduğunun kayıtta durmasıdır.

Depo tarafı Codigno ERP satın alma ve lojistik paketinin parçasıdır.

Depoyu kaç seviyeye bölebiliyoruz?

Kırılım serbesttir. Yerler üst ve alt olarak bağlanır, istenen derinlikte alt yer açılabilir. Ürün sabit bir seviye sayısı dayatmaz.

Raf isimlendirmesi hazır geliyor mu?

Hayır. “Koridor, raf, göz” gibi isimlendirilmiş sabit seviyeler bulunmuyor; adlandırmayı siz kurarsınız. Bunun getirisi esneklik, götürüsü kurulumlar arası ortak standart olmamasıdır.

Rafların barkodu basılıyor mu?

Hayır. Göz için sistem barkodu üretilmiyor. Barkod ve kare kod malzeme kaydının alanlarıdır ve etiket malzeme kartından basılır.

Barkodu neyle okutuyoruz?

Masaüstü barkod okuyucuyla ya da telefon kamerasıyla. Ayrı bir el terminali uygulaması bulunmuyor.

Kod okutunca ne oluyor?

Tara ve bul ekranı okutulan kodu tanır ve doğrudan ilgili malzemeye ya da işleme götürür; ekranda ayrıca arama yapılmaz.

Deponun yerleşimini görsel olarak görebiliyor muyuz?

Evet. Yer ağacının liste görünümünün yanında bir harita görünümü bulunur ve yerlerin depodaki yerleşimini gösterir.

Yer ağacı olmadan sayım yapabilir miyiz?

Klasik sayım girişi yer ağacından bağımsız çalışır. Ancak kampanya yapısı, göz ataması ve göz bazında ilerleme takibi adreslenmiş bir depo gerektirir.

Mevcut raf düzenimizi sisteme aktarabilir miyiz?

Yer kayıtları kod ve adla açılır ve üst-alt olarak bağlanır, yani mevcut düzeniniz olduğu gibi tanımlanabilir. Sıralama da düzenlenebilir.