Donanım projelerinde ilk sorulan soru bu ve verilen cevap neredeyse her zaman iyimser çıkıyor. Sebep, tahminin yanlış olması değil. Tahminin yalnızca çalışılan süreyi kapsaması, beklenen süreyi kapsamaması.
Süre iki farklı şeyden oluşuyor
Bir donanım takvimini ikiye ayırmak gerekiyor.
Birincisi çalışılan süre: tasarımın yapıldığı, yazılımın yazıldığı, testin koşulduğu zaman. Bu kısım tahmin edilebilir ve genelde doğru tahmin ediliyor.
İkincisi beklenen süre: kartın gelmesi, bileşenin gelmesi, kutunun gelmesi, laboratuvarın sıra vermesi, müşterinin onay vermesi. Bu kısım ekibin elinde değil ve planların çoğunda hiç görünmüyor.
Gecikmelerin büyük bölümü ikinci kalemden geliyor. Yani proje yavaş ilerlediği için değil, sıra beklendiği için uzuyor.
Aşamalar ve her birinin gerçek yükü
Elektronik bir ürünün yolu birkaç aşamadan geçiyor ve her aşamanın kendi bekleme kalemi var.
Tanım aşaması. Ürünün ne yapacağı, nerede çalışacağı ve hangi kutuya gireceği yazılıyor. Çalışma süresi kısa, ama bu aşama eksik bırakılırsa bedeli sonraki her aşamada çıkıyor.
Şema ve kart tasarımı. Burada çalışma ağırlıklı. Bekleme kalemi, kartın üretimden dönmesi: şema tasarımından PCB’ye.
Bileşen tedariki. Tasarımın bittiği anda başlamıyor; başlamışsa iyi. Uzun teslim süreli tek bir parça, tüm takvimi kendine bağlıyor: BOM ve komponent seçimi.
Gömülü yazılım. Donanımla paralel yürüyebiliyor ama tam olarak paralel yürümüyor; ilk kart gelmeden bazı şeyler denenemiyor.
Prototip testi. Çalışma süresi belirsiz, çünkü çıkan bulguya bağlı. Bulgu kart revizyonu gerektiriyorsa süre yeniden kart turuna dönüyor: prototipleme ve test.
Mekanik ve kutu. Kalıp gerekiyorsa bu kalem tek başına takvimin en uzunu olabiliyor.
Belgelendirme. Laboratuvar sırası ve düzeltme turu içeriyor. Sona bırakıldığında ürün hazır olduğu halde satılamıyor: CE belgesi nedir.
İlk parti üretimi. Üretimin provası. Burada çıkan bulgular tasarıma dönebiliyor: prototipten seri üretime.
Planı bozan dört kalem
Takvim kaymalarının çoğu aynı yerlerden geliyor.
Sıfır kart turu varsayımı. Plan tek kart turuyla kurulduğunda ilk bulguda takvim geçersiz hale geliyor. En az bir tur normal kabul edilmeli.
Tedarik süresinin plana yazılmaması. Tasarım bittiği anda üretime geçileceği varsayılıyor, oysa parça yolda.
Belgelendirmenin sona bırakılması. Ürün hazır, kutulanmış, ama pazara çıkamıyor.
Onay bekleme süreleri. Müşteri tarafındaki karar süresi plana yazılmıyor. Üç günlük bir onay üç haftaya yayıldığında proje duruyor ve bu duruş kimsenin çizelgesinde görünmüyor.
Dördü de öngörülebilir. Öngörülmedikleri için değil, plana yazılmadıkları için sürpriz oluyorlar.
Beşinci bir kalem daha var ve diğer dördünden farklı çalışıyor: kapsam değişikliği. Proje yürürken eklenen bir özellik, kendi süresinden fazlasını götürüyor. Çünkü ekleme genelde tasarımın tamamlandığı bir noktada geliyor ve tamamlanmış bir tasarıma dokunmak, sıfırdan yazmaktan uzun sürebiliyor. Bu yüzden kapsamın hangi aşamadan sonra dondurulacağı, takvimin kendisi kadar önemli bir karar.
Süreyi kısaltan üç şey
Takvimi kısaltmanın yolu daha hızlı çalışmak değil, bekleme kalemlerini erken başlatmak.
Uzun teslim süreli parçaların erken sipariş edilmesi. Tasarım tamamlanmadan da kritik parçalar belirlenebiliyor.
Mekanik kararların devreyle birlikte alınması. Kutu geç seçildiğinde kart yeniden çiziliyor ve tur sayısı artıyor.
Belgelendirme takviminin baştan kurulması. Laboratuvar sırası önceden alınabiliyor.
Bunların hiçbiri ekibin daha hızlı çalışmasını gerektirmiyor. Sadece sıranın değişmesini gerektiriyor.
Bir tarım sulama ekipmanı üreticisinde
Not: Aşağıdaki örnek gerçek bir müşteriye ait değildir; sahada sık karşılaşılan durumlardan oluşturulmuş bir senaryodur.
Sulama sistemleri üreten bir firma, ürününe uzaktan izlenebilen bir kontrol ünitesi eklemek istedi. Hedef, bir sonraki sezona yetiştirmekti.
İlk plan altı aylıktı ve şöyle kurulmuştu: iki ay tasarım, bir ay yazılım, bir ay test, iki ay üretim.
Planda görünmeyen üç kalem vardı.
Birincisi kutuydu. Ürün açık arazide çalışacaktı ve mevcut kutulardan biri seçilecekti. Seçim, kart tasarımı bittikten sonra yapıldı. Seçilen kutuya kart sığmadı ve yerleşim yeniden yapıldı.
İkincisi bileşen tarafındaydı. Ana denetleyicinin teslim süresi, plandaki tüm test aşamasından uzundu. Sipariş, tasarım onayından sonra verildiği için bekleme test aşamasının üstüne bindi.
Üçüncüsü onaydı. Prototip müşteriye gösterildi, geri bildirim üç hafta sonra geldi. O üç hafta plana yazılmamıştı.
Proje altı ay yerine dokuz ayda tamamlandı ve sezon kaçtı.
İkinci üründe firma planı değiştirmedi, sırayı değiştirdi. Kutu ve kritik bileşenler tasarımdan önce seçildi, siparişleri erken verildi, müşteri geri bildirimi için takvimde iki hafta ayrıldı. Aynı kapsam yedi ayda bitti ve bu kez sezona yetişti.
Teklif alırken sorulacaklar
Bir donanım teklifi değerlendirirken süre kalemine bakarken şunlar sorulabiliyor.
Bu süre kaç kart turu varsayıyor.
Bileşen tedarik süresi dahil mi, hariç mi.
Belgelendirme süresi bu takvimin içinde mi.
Mekanik ve kutu tarafı kimde, kalıp gerekiyor mu.
Bizim tarafımızdan beklenen onaylar neler ve kaç gün öngörülmüş.
İlk parti üretimi bu sürenin içinde mi.
Süre kalemi bu sorulara cevap veremiyorsa, verilen tarih bir tahmin değil bir temenni.
Codigno tarafında
Elektronik ve gömülü sistemler tarafında takvim, çalışma süresi ve bekleme süresi ayrı ayrı gösterilerek kuruluyor. Kart turu, tedarik ve onay kalemleri plana yazılmadan tarih verilmiyor.
Ürünleşme tarafı için: ürünleştirme ve seri üretim.
Sık sorulan sorular
Elektronik ürün geliştirme genel olarak ne kadar sürüyor?
Tek bir sayı vermek yanıltıcı. Süreyi ürünün karmaşıklığından çok bekleme kalemleri belirliyor: kart turu sayısı, tedarik süresi, kalıp ihtiyacı ve belgelendirme.
Yazılım ve donanım paralel yürütülebiliyor mu?
Kısmen. Bazı yazılım işleri ilk kart gelmeden yapılabiliyor, bazıları gerçek donanım olmadan denenemiyor. Tam paralel varsayan planlar kayıyor.
Kalıp gerekiyorsa takvim ne kadar değişiyor?
Belirgin şekilde uzuyor ve kalıp kararı geri dönüşü en zor karar oluyor. Bu yüzden mekanik tarafın erken netleşmesi öneriliyor.
Belgelendirme neden takvimi bu kadar etkiliyor?
Laboratuvar sırası ve düzeltme turu içerdiği için. Bir bulgu çıkarsa düzeltme yapılıp sıraya tekrar girilmesi gerekiyor.
Süreyi kısaltmak için ne yapılabilir?
Bekleme kalemlerini öne çekmek. Kritik parçaların erken sipariş edilmesi, kutunun erken seçilmesi ve laboratuvar sırasının önceden alınması en çok işe yarayan üç adım.
Prototip çalışıyorsa geri kalan süre kısa mı?
Kısa değil. Prototip fikri doğruluyor, üretilebilirliği değil. Prototip sonrası aşama çoğu projede takvimin yarısını alıyor.
Elinizde bir tarih hedefi mi var? Ürünün ne yapacağını, nerede çalışacağını ve hedeflediğiniz tarihi paylaşın; hangi kalemlerin o tarihi belirleyeceğini birlikte çıkaralım.
