Enerji ve Mikrogrid Çözümleri
Enerji & Mikrogrid
Sahadaki her sayacı, panoyu ve santrali tek ekrandan görün; sorunu faturadan değil sistemden öğrenin.
Fatura geldiğinde iş işten geçmiş oluyor
Enerji tarafında hataların çoğu sessiz ilerliyor. Sonra ay sonunda toplu halde önünüze geliyor.
Reaktif ceza yazıldığında kompanzasyonun ne zamandır düzgün çalışmadığını kimse bilmiyor. Trafodaki yükün hangi saatlerde sınıra dayandığını, hangi hattın diğerlerinden fazla çektiğini görmek için elde sadece tek bir toplam rakam var.
Sayaç okuma hâlâ ayak işine bakıyor. Birileri sahaya gidiyor, endeks alıyor, tabloya giriyor. Sayaç sayısı arttıkça bu iş büyüyor, hata payı da onunla birlikte. Bir sayacın durduğunu ya da yanlış okunduğunu genellikle tutarsız bir fatura ortaya çıkınca fark ediyorsunuz.
Dağınık sahalarda tablo daha da zor. Santral, pompa istasyonu, baz sahası ya da şantiye; her biri farklı yerde, çoğunda sürekli duran personel yok. Bir arıza olduğunda haber telefonla geliyor ve genelde geç geliyor. Ekip yola çıkıyor, gittiğinde sorunun ne olduğunu orada öğreniyor, bazen yanlış parçayla gidiyor.
Üretim yapan tarafta da benzer bir körlük var. Panelin ne kadar ürettiği ile ne kadar üretmesi gerektiği arasındaki farkı fark etmek için karşılaştırılacak bir referans lazım. O referans yoksa düşük üretim normal görünüyor.
Sorun raporlamada da kendini gösteriyor. Kurum içi hedefler, enerji yönetimi çalışmaları ve denetimler için istenen tablolar elle hazırlanıyor. Her seferinde aynı veriler farklı formatta toplanıyor.
RAPORLAMA YÜKÜ
Mart ayı geldiğinde o tabloyu kim dolduruyor
Bu iş sadece maliyet meselesi değil. Belli bir büyüklüğün üzerindeki tesisler için yasal yükümlülük.
Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik’in 9. maddesi, yıllık toplam enerji tüketimi bin TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmelerde enerji yöneticisi görevlendirmeyi zorunlu tutuyor. Ticari ve hizmet binalarında eşik 20.000 metrekare ya da 500 TEP, kamu binalarında 10.000 metrekare ya da 250 TEP.
Yükümlülük burada bitmiyor. Aynı yönetmeliğin bilgi verme maddesi, enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü işletmelerin ve binaların enerji tüketimine ve enerji yönetimi uygulamalarına ilişkin bilgilerini her yıl mart ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe bildirmesini şart koşuyor. Enerji yönetim sisteminin de TS ISO 50001 standardına uygun kurulması bekleniyor.
Pratikte şu demek: yıl boyunca ölçülmemiş bir tüketimi mart ayında raporlamak mümkün değil. Çoğu tesiste o tablo, faturalardan geriye doğru tahmin edilerek dolduruluyor. Ölçüm altyapısı kurulduğunda rapor hazırlanmıyor, hazır çıkıyor.
OTOMATİK SAYAÇ OKUMA
Sayaç kendi verisini göndersin
Sahadaki cihaz veriyi kendisi gönderdiğinde bu işlerin çoğu ortadan kalkıyor.
Sayaçlar, analizörler ve invertörler uzaktan okunuyor. Endeks, anlık güç, akım, gerilim ve güç kalitesi verisi düzenli aralıklarla merkeze düşüyor. Kimsenin sahaya gitmesi gerekmiyor, kimse tabloya rakam girmiyor.
Sınır aşıldığında sistem sizi arıyor. Reaktif oran bozulduğunda, trafo yükü eşiğe yaklaştığında ya da bir sayaç veri göndermeyi kestiğinde bildirim gidiyor. Ceza yazılmadan önce müdahale şansınız oluyor.
Dağınık sahalar tek haritada toplanıyor.
- Hangi saha çalışıyor
- hangisinde alarm var
- en son ne zaman veri geldi
Ekip yola çıkmadan önce sorunun ne olduğunu biliyor ve yanına doğru parçayı alıyor.
Üretim tarafında ölçüm karşılaştırmalı hale geliyor. Sahalar ve zaman dilimleri arasında fark açıldığında bu farkın kendisi bir uyarıya dönüşüyor.
Faturaya giden yol da şeffaflaşıyor. Tüketim binaya, hatta, vardiyaya veya üretim hattına dağıtılabiliyor. Enerjinin nereye gittiğini bilmeden azaltmaya çalışmak zaten mümkün değil.
Raporlar ise kendiliğinden çıkıyor. Aylık tüketim, birim üretim başına enerji, saha karşılaştırması ve alarm geçmişi hazır duruyor.
Mikrogrid tarafında iş biraz daha ileri gidiyor. Şebeke, güneş, jeneratör ve depolama aynı tabloda izleniyor; hangi kaynağın ne zaman devrede olduğu ve kesinti anında ne yaşandığı kayıt altına alınıyor.
HİZMET KAPSAMI
Santralden panoya kadar
Bu işte yazılımı yazmak tek başına yetmiyor. Sahadaki cihaz konuşmuyorsa ekranda gösterecek bir şey de yok.
Codigno’da elektronik kart tasarımı, gömülü yazılım, saha panosu ve merkezi yazılım aynı ekipten çıkıyor. Bir sayaç ya da cihaz standart dışı bir protokol kullanıyorsa “desteklemiyoruz” cevabı vermiyoruz, gerekiyorsa donanımı ona göre yapıyoruz. Elektronik tarafımız: Elektronik ve Gömülü Sistemler
Saha veri altyapısı, haberleşme ve bulut tarafı için: IoT Çözümleri. SCADA, PLC ve pano işleri için: Endüstriyel Otomasyon
Merkezi tarafta Codigno ERP’nin IoT, iş zekâsı, bakım, varlık ve maliyet modülleri devrede. Yani izleme ekranı ayrı, bakım iş emri ayrı bir programda durmuyor. Alarmdan doğrudan iş emri açılıyor, o iş emrinin maliyeti aynı yerde birikiyor.
Kurulumu genelde birkaç sahayla başlatıyoruz. Veri geldiği ve alarmlar doğru çalıştığı görüldükten sonra yayıyoruz. Yüzlerce sahayı aynı anda bağlamak kâğıt üstünde hızlı görünüyor, sahada öyle olmuyor.
NEDEN CODIGNO
Kartı da yazan biziz
Enerji izleme yazılımı satan firmaların çoğu hazır donanım alıp üstüne arayüz yazıyor. Sorun, işin zor kısmının donanım tarafında çıkması.
Uzak sahada çekim zayıfsa, cihaz beklenmedik bir formatta veri veriyorsa ya da panoya sığmayan bir çözüm gerekiyorsa yazılımcı bunu çözemez. Bizde kartı tasarlayan ekip aynı binada.
İkinci nokta, tek muhatap olması. Donanımı bir yerden, yazılımı başka yerden, kurulumu üçüncüden aldığınızda arıza çıktığı gün herkes diğerini işaret eder.
Üçüncüsü de şu: enerji verisinin tek başına bir değeri yok. Bakım planına, maliyet hesabına ve raporlamaya bağlandığında işe yarıyor. O tarafı da biz yazıyoruz.
Personel ve ekipmanın saha içindeki konumunu da takip etmek istiyorsanız: Gerçek Zamanlı Konum Takip Sistemi
KULLANIM ALANLARI
Santral mi, dağıtım mı, fabrika mı
Üretim tesislerinde konu genellikle tüketim: hangi hat ne kadar çekiyor, reaktif cezadan nasıl kurtulunur, birim ürün başına enerji nereye gidiyor.
Güneş ve rüzgâr tarafında beklenen üretim ile gerçekleşen üretim arasındaki fark, arıza tespiti ve saha karşılaştırması öne çıkıyor.
Dağıtık sahalarda (pompa istasyonu, arıtma, baz istasyonu, şantiye) asıl mesele uzaktan görünürlük ve gereksiz saha ziyaretinin azaltılması.
Kampüs ve organize sanayi tarafında ise alt sayaç bazlı dağıtım ve iç faturalandırma konuşuluyor. Kim ne kadar tükettiyse onu görmek.
Mikrogrid kuran taraf için kaynak geçişleri, depolama ve kesinti kayıtları belirleyici oluyor.
Tüm hizmet başlıklarımız: Çözümlerimiz
SIK SORULANLAR
Sık sorulan sorular
Mevcut sayaçlarımızı değiştirmemiz gerekir mi?
Genellikle hayır. Haberleşme çıkışı olan sayaç ve analizörler doğrudan okunabiliyor. Olmayan noktalarda ek cihaz koyuluyor. Hangi sayacın değişmesi gerektiği keşifte tek tek çıkarılıyor.
Sahada internet yok, ne yapıyoruz?
Mobil hat, uzun menzilli kablosuz haberleşme ve yerel kayıt seçenekleri var. Bağlantı koptuğunda veri sahada tutuluyor, hat geldiğinde merkeze aktarılıyor. Kopukluk veri kaybı anlamına gelmiyor.
Verilerimiz nerede tutuluyor?
Kendi sunucunuzda ya da bulutta, tercihe göre. Kritik altyapı işleten kurumlarda yerinde kurulum yaygın.
Kaç sahaya kadar ölçekleniyor?
Tek tesisten yüzlerce dağıtık sahaya kadar aynı yapı kullanılıyor. Fark, haberleşme planlamasında ve alarm kurgusunda çıkıyor.
Mevcut SCADA sistemimizle çakışır mı?
Hayır. Mevcut SCADA’dan veri alınabiliyor ya da yanında çalışabiliyor. Kurulu bir sistemi söküp atmak nadiren doğru karar oluyor.
Enerji tasarrufu ne kadar sağlar?
Bir oran vermiyoruz. Tasarruf, tüketimin nereye gittiğini gördükten sonra alınan kararlardan çıkıyor; bu da tesise göre çok değişiyor. Ölçmeden söylenen rakamlara güvenmeyin.
Raporları kendimiz tasarlayabilir miyiz?
Evet. Standart raporların yanında kendi tablolarınızı kurabileceğiniz iş zekâsı tarafı açık.
Kurulum ne kadar sürüyor?
Birkaç sahalık bir başlangıç haftalarla ölçülüyor. Geniş kurulumlarda süreyi saha sayısı değil, saha erişimi ve haberleşme koşulları belirliyor.
Hangi sahanız kör nokta, birlikte çıkaralım.
Saha listenizi ve mevcut ölçüm noktalarınızı paylaşın; hangi verinin uzaktan alınabileceğini, ne gerektiğini ve bütçe aralığını çıkaralım.